*** จิตดวงที่ ๗๙ ***
อุเปกฺขาเอกคฺคตาสหิตํ วิญฺญาณญฺจายตนกฺริยจิตฺตํ
วิญญาณัญจายตนกริยาจิต ที่เกิดพร้อมด้วยองค์ฌาน ๒ คือ อุเบกขา
เอกัคคตา
จำแนกเป็นเภทนัยได้ 9 ประเภท คือ
1. กริยาจิต จิตที่ชื่อว่ากุศลนั่นแหละ เกิดขึ้นในสันดานของพระอรหันต์
2. อรูปจิต จิตที่ท่องเที่ยวเกิดอยู่ในภูมิอันเป็นที่เกิดแห่งวัตถุอรูป
และกิเลสอรูปเป็นส่วนมาก
3.โสภณจิต จิตที่เกิดพร้อมกันกับโสภณเจตสิก หรือเป็นจิตที่สวยงาม
4. โลกียจิต จิตที่เกิดอยู่ในโลกทั้ง ๓ คือ กามโลก รูปโลก อรูปโลก
5. สเหตุกจิต จิตที่มีเหตุ ๖ ประกอบ
6. ฌานจิต จิตที่ประกอบด้วยองค์ฌานทั้ง ๕ มี วิตก เป็นต้น เป็นประธาน
เข้าไปเพ่งในกรรมฐานอารมณ์บ้าง นิพพานอารมณ์บ้าง
7. อุเบกขาสหคตจิต จิตที่เกิดพร้อมด้วยอุเบกขาเวทนา คือ ความเฉย ๆ
8. สัมปยุตตจิต จิตที่ประกอบด้วยทิฏฐิ โทสะ วิจิกิจฉา อุทธัจจะ
ปัญญา อย่างใดอย่างหนึ่ง
9. สสังขาริกจิต จิตที่เกิดขึ้นโดยมีการชักชวน