 |
เจตสิกปรมัตถ์ |
| |
เจตสิก = เป็นธรรมชาติที่อาศัยจิตเกิด (จิตฺตนิสฺสิตลกฺขณํ) |
| |
เจตสิกที่อาศัยจิตเกิดขึ้นนี้ต่างกันกับต้นไม้ที่ต้องอาศัยพื้นแผ่นดินเกิดขึ้น |
| |
เพราะว่าพื้นแผ่นดินกับต้นไม้นั้น พื้นแผ่นดินเป็นฐานอาธาระ ส่วนต้นไม้ |
|
เป็น ฐานีอาเธยยะ สำหรับจิตและเจตสิกนั้น จิตเป็นนิสสยะ เจตสิกเป็นนิสสิตะ |
| |
เหมือนกันกับ อาจารย์และลูกศิษย์ ทั้งนี้ก็เพราะว่า เจตสิกทั้งหลายจะ |
| |
รู้อารมณ์ได้ ก็เพราะอาศัยจิตเป็นหัวหน้า ยกเว้นจิตเสียแล้ว เจตสิกก็ |
| |
รู้อารมณ์ไม่ได้ จำเป็นที่จะต้องอาศัยจิตเกิดเสมอไป ฉะนั้น จึงกล่าวได้ว่า |
| |
ธรรมชาติของเจตสิกนั้นย่อมเกิดในจิต หรือย่อมประกอบในจิตเป็นนิตย์ |
| |
ดังมีวจนัตถะว่า เจตสิ ภวํ = เจตสิกํ (วา) เจตสิ นิยุตฺตํ = |
| |
เจตสิกํ ธรรมชาติที่เกิดในจิต ชื่อว่า เจตสิก หรือธรรมชาติที่ประกอบในจิต |
| |
เป็นนิตย์ ชื่อว่า เจตสิก |
| |
|
| |
|