กลับไปหน้าปรมัตถธัม-1
เจตสิกปรมัตถ์
  เจตสิก = เป็นธรรมชาติที่อาศัยจิตเกิด (จิตฺตนิสฺสิตลกฺขณํ)
  เจตสิกที่อาศัยจิตเกิดขึ้นนี้ต่างกันกับต้นไม้ที่ต้องอาศัยพื้นแผ่นดินเกิดขึ้น
  เพราะว่าพื้นแผ่นดินกับต้นไม้นั้น พื้นแผ่นดินเป็นฐานอาธาระ ส่วนต้นไม้
เป็น  ฐานีอาเธยยะ  สำหรับจิตและเจตสิกนั้น จิตเป็นนิสสยะ เจตสิกเป็นนิสสิตะ
  เหมือนกันกับ อาจารย์และลูกศิษย์ ทั้งนี้ก็เพราะว่า เจตสิกทั้งหลายจะ
  รู้อารมณ์ได้ ก็เพราะอาศัยจิตเป็นหัวหน้า ยกเว้นจิตเสียแล้ว เจตสิกก็
  รู้อารมณ์ไม่ได้ จำเป็นที่จะต้องอาศัยจิตเกิดเสมอไป ฉะนั้น จึงกล่าวได้ว่า
  ธรรมชาติของเจตสิกนั้นย่อมเกิดในจิต หรือย่อมประกอบในจิตเป็นนิตย์
  ดังมีวจนัตถะว่า เจตสิ ภวํ = เจตสิกํ (วา) เจตสิ นิยุตฺตํ =
  เจตสิกํ ธรรมชาติที่เกิดในจิต ชื่อว่า เจตสิก หรือธรรมชาติที่ประกอบในจิต
  เป็นนิตย์ ชื่อว่า เจตสิก